Direct naar wat je zoekt
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
Wat is ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet betekent dat jouw arbeidsovereenkomst per direct wordt beëindigd. Je staat dus van de ene op de andere dag op straat:
- Vaak ook geen recht op WW-uitkering
- Geen opzegtermijn
- Geen transitievergoeding
Het is de zwaarste en meest ingrijpende vorm van ontslag. Het is de gevangenisstraf van het ontslagrecht. Daarom gelden er zeer strenge wettelijke eisen. Ontslag op staande voet mag alleen in uitzonderlijke gevallen worden gegeven.
Wanneer mag een werkgever je op staande voet ontslaan?
Een werkgever mag alleen overgaan tot ontslag op staande voet als er sprake is van een dringende reden. Dat betekent: een zeer ernstige situatie waarbij de werkgever niet anders kan dan jouw arbeidsovereenkomst direct beëindigen. De situatie moet zó ernstig zijn dat samenwerken geen optie meer is.
In de wet zijn een aantal situaties opgenomen. Denk aan diefstal, bedrog, mishandeling, werkweigering of het schenden van vertrouwelijke informatie. Uiteindelijk beslist de rechter of er daadwerkelijk sprake is van een dringende reden voor ontslag op staande voet.
Voorbeelden dringende reden voor ontslag op staande voet
Een werkgever kan ontslag op staande voet alleen geven bij zeer ernstige gedragingen. Denk aan bijvoorbeeld:
- Een joint roken in de bedrijfsbus tijdens werktijd
- Herhaaldelijk te laat komen, ondanks waarschuwingen
- Seksueel grensoverschrijdend gedrag
- Werkweigering zonder geldige reden
- Nevenactiviteiten die de belangen van de werkgever schaden
- Zonder toestemming op vakantie gaan
- Bewust lekken van bedrijfsgevoelige informatie
- Privégebruik van de tankpas van de werkgever
- Racisme of discriminatie op de werkvloer
Let op: De omstandigheden zijn doorslaggevend. Eén keer vijf minuten te laat komen is geen reden voor ontslag op staande voet. Maar structureel te laat komen, ondanks waarschuwingen? Dat kan wél een geldige reden zijn.
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
Ontslag op staande voet draait om het totaalplaatje
Een ontslag op staande voet wordt door de rechter zeer kritisch bekeken. De rechter kijkt niet alleen naar wat er is gebeurd, maar ook naar wie jij bent, hoe je hebt gefunctioneerd en wat de gevolgen zijn van het ontslag.
Elk detail kan het verschil maken. Eén misstap betekent dus niet automatisch dat het ontslag standhoudt.
Hieronder lees je welke factoren de rechter meeneemt bij de beoordeling van ontslag op staande voet:
Hoe ernstig is het gedrag?
Hoe ernstiger de misstap, hoe groter de kans op een rechtsgeldig ontslag op staande voet. De gedraging moet écht niet door de beugel kunnen.
- Een snoepje uit de la pakken in de kantine? Waarschijnlijk géén dringende reden.
- € 100.000 stelen van je werkgever? Zeer waarschijnlijk wél een dringende reden.
Ben je eerder gewaarschuwd?
Heb je eerder mondeling of schriftelijk een waarschuwing gehad, dan weegt dat mee — zeker bij een zerotolerancebeleid. Geen waarschuwing gehad? Dan sta je juridisch sterker.
Wat voor functie heb je?
Hoe gevoeliger je functie, hoe zwaarder de gevolgen. Mensen in een vertrouwensrol of voorbeeldfunctie worden strenger beoordeeld.
Voorbeelden:
- Een pedagogisch medewerker die een kind vergeet.
- Een financieel medewerker die slordig met geld omgaat.
In dit soort functies is vertrouwen cruciaal.
Hoe lang werk je er al?
De duur van je dienstverband telt mee:
- Pas net in dienst? Dan wordt ontslag op staande voet sneller geaccepteerd.
- 30 jaar dienst zonder problemen? De rechter kijkt kritischer.
Hoe heb je gefunctioneerd?
Je reputatie op de werkvloer doet ertoe. Wie jarenlang goed functioneert, krijgt vaker het voordeel van de twijfel. Wie al langere tijd stevig kritiek krijgt, niet.
Wat zijn je persoonlijke omstandigheden?
De rechter kijkt ook naar omstandigheden uit jouw privéleven zoals:De rechter kijkt ook naar jouw privéomstandigheden, zoals:
- Leeftijd
- Gezins- of thuissituatie
- Kans op een nieuwe baan
- Gezondheid (ziekte, re-integratie)
- Financiële situatie
Ben je bijvoorbeeld alleenverdiener met jonge kinderen en zit je midden in een re-integratietraject? Dan kan de rechter sneller oordelen dat ontslag op staande voet te ver gaat.
Zelfs bij een ernstige misstap kan ontslag op staande voet ongeldig zijn als je privéomstandigheden in jouw voordeel wegen.
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
De pinda- en cashewnotenzaak: klein vergrijp, groot verschil
Soms zit het verschil tussen een geldig en ongeldig ontslag op staande voet in de details. Dat blijkt wel uit de bekende pinda- en cashewnotenzaak bij KLM. Twee op het oog vergelijkbare gevallen, met een totaal andere uitkomst.
De pinda-zaak: ontslag wél terecht
Een medewerker at pinda’s uit een open zakje dat een passagier had laten liggen. In het bedrijfsreglement van KLM stond duidelijk dat het personeel absoluut niets van passagiers mocht nuttigen.
Omdat KLM dit beleid altijd streng handhaafde, oordeelde de rechter dat het ontslag op staande voet terecht was.
De cashewnootzaak: ontslag níet terecht
Jaren later volgde een bijna identiek geval: een KLM-medewerker at cashewnoten van een passagier. Ook hier gold hetzelfde bedrijfsreglement.
Maar dit keer speelde er zwaarwegende persoonlijke omstandigheden: de medewerkster was alleenstaand, had twee minderjarige kinderen en zou door het ontslag in ernstige financiële problemen komen.
De rechter oordeelde dat KLM eerst een waarschuwing had moeten geven. Het ontslag was te zwaar en werd vernietigd.
Moraal van het verhaal
Rechters hechten veel waarde aan duidelijke en gehandhaafde afspraken binnen een bedrijf.
Zijn die er? Dan is een ontslag op staande voet veel eerder geldig.
Maar: een werkgever kan niet blindelings naar het reglement wijzen. De rechter kijkt altijd naar alle omstandigheden van het geval:
- Wat is er precies gebeurd?
- Wie is de werknemer?
- Hoe zwaar zijn de gevolgen?
Zelfs als je formeel ‘de fout in gaat’, betekent dat niet automatisch dat je ontslag op staande voet rechtsgeldig is.
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
Ontslag op staande voet? Dan moet de werkgever snel zijn
Een ontslag op staande voet moet niet alleen terecht zijn, maar ook snel (onverwijld). Met andere woorden: de werkgever moet zonder treuzelen in actie komen én jou duidelijk vertellen waarom je wordt ontslagen.
Wat betekent ‘onverwijld’ ontslag?
Zodra duidelijk is wat er is gebeurd, moet het ontslag op staande voet meteen volgen. De werkgever mag wel eerst kort onderzoek doen of juridisch advies inwinnen.
Treuzelt de werkgever? Dan wordt het ontslag vaak door de rechter ongeldig verklaard. De rechter kijkt scherp naar de tijd tussen het incident en het ontslag. Elke dag telt.
Ontslag op staande moet direct gemeld worden
De werkgever is ook verplicht om jou direct te zeggen waarom je ontslagen wordt. Die reden moet helder en concreetzijn. Meestal gebeurt dit via een officiële ontslagbrief.
Alleen de reden(en) die in de ontslagbrief zijn genoemd, tellen mee voor de beoordeling van het ontslag op staande voet. De werkgever mag achteraf geen nieuwe redenen toevoegen.
Is de ontslagbrief vaag, onvolledig of juridisch niet in orde? Dan heb jij een sterke zaak.
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
De keiharde gevolgen van ontslag op staande voet
Een ontslag op staande voet is de zwaarste maatregel die een werkgever kan nemen – en de gevolgen zijn direct én ingrijpend. Veel werknemers schrikken pas echt als ze ontdekken wat dit in de praktijk betekent:
Geen ontslagvergoeding
Je ontvangt bij ontslag op staande voet geen ontslagvergoeding – zelfs niet de wettelijke transitievergoeding. Dit kan je zomaar duizenden euro’s kosten.
Geen WW-uitkering
Omdat ontslag op staande voet meestal wordt gezien als jouw eigen schuld, krijg je doorgaans géén WW-uitkering. Je hebt dus geen inkomen meer. Dit kan dramatische financiële gevolgen hebben, zeker als je vaste lasten gewoon doorlopen.
Geen opzegtermijn
Normaal gesproken heb je bij ontslag recht op een opzegtermijn – een paar weken of maanden om een nieuwe baan te vinden. Niet bij ontslag op staande voet. Je dienstverband wordt per direct beëindigd. Je staat van de ene op de andere dag op straat.
Geen ontslagbescherming
Wettelijke ontslagverboden, bijvoorbeeld bij ziekte of zwangerschap, gelden bij ontslag op staande voet niet. Een werkgever kan dus in één klap afscheid van je nemen, zelfs als je ziek bent of zwanger.
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
Vecht het ontslag op staande voet snel aan
Ben je op staande voet ontslagen? Dan is het nú tijd om te handelen. Je hebt namelijk maar twee maanden de tijd om in actie te komen. Laat je die termijn verlopen, dan vervalt je recht om het ontslag juridisch aan te vechten – voorgoed.
Binnen twee maanden naar de rechter
Je moet binnen twee maanden na het ontslag op staande voet een verzoekschrift indienen bij de rechtbank. Doe je dat niet? Dan is het einde verhaal. Wacht niet af, maar schakel direct juridische hulp in.
Je hebt twee routes:
1. Ontslag vernietigen en terug in dienst
Je vraagt de rechter om het ontslag ongedaan te maken. Als de rechter jou in het gelijk stelt, loopt je arbeidsovereenkomst gewoon door. In theorie betekent dit dat je terugkeert naar je werkplek, inclusief loonbetaling met terugwerkende kracht.
In de praktijk blijkt dat deze optie vaak onwenselijk is. De relatie met de werkgever is meestal zó beschadigd, dat terugkeren niet realistisch is.
2. Berusten in het ontslag en een billijke vergoeding eisen
Je accepteert dat het ontslag blijft staan, maar vraagt de rechter om een billijke vergoeding. Dit is een financiële compensatie omdat het ontslag niet terecht was of op een onjuiste manier is gegeven.
De hoogte van deze vergoeding kan flink oplopen, afhankelijk van jouw situatie, het gedrag van de werkgever en de gevolgen van het ontslag.
Onderhandelen na ontslag op staande voet
De meeste zaken rond ontslag op staande voet belanden niet bij de rechter. Vaak zijn er nog goede mogelijkheden om te onderhandelen over een eerlijke ontslagregeling.
Ook de werkgever heeft er belang bij om het ontslag buiten de rechter om te regelen. Waarom? Omdat een ontslag op staande voet in de praktijk vaak ongeldig blijkt.
Onze ervaren ontslagjuristen helpen je om sterke voorwaarden uit te onderhandelen en leggen dit juridisch waterdicht vast in een vaststellingsovereenkomst. Zo krijg jij zekerheid, een ontslagvergoeding en vaak ook recht op WW.
Meer weten? Lees ons artikel: Vaststellingsovereenkomst (VSO): alles wat je moet weten
100% vrijblijvend. Je zit nergens aan vast.
